Wondermiddel of opportuniteit

12/10/18 om 00:00 - Bijgewerkt op 01/10/18 om 16:31

Het is een druk komen en gaan in bepaalde apotheken, net over de grens met Nederland. In Nederland is het immers perfect mogelijk om op voorschrift medicinale cannabis aan te kopen. Voor veel patiënten is de toevlucht tot medicinale cannabis het laatste redmiddel. In ons land is het echter verboden, behalve de mondspray Sativex® dat alleen voor heel strikte therapeutische indicaties.

Wondermiddel of opportuniteit

We zaten met 10 rond de tafel, haast allemaal mensen van aanzien: een CEO, een jurist, een arts... Een van onze tafelgenoten zat vastgegespt in een rolstoel. Hij is van nek tot tenen verlamd na een ongeval. Zijn zenuwpijnen zijn onhoudbaar. Hij heeft alles geprobeerd. "Helpt cannabis niet?" vroeg een bezorgde tafelgenoot zonder terughoudendheid. "Ik heb het geprobeerd, mijn zoon is ervoor naar Nederland gereden. Maar 't werkt niet", antwoordde de man zonder aarzelen.

Cannabis - medicinale cannabis - als therapeutisch middel is al lang geen taboe meer. Dat weet ook Igna Huyghe, apothekeres en lesgeefster in het gebruik van medicinale cannabis. "Na mijn studies aan de UGent ben ik naar Italië verhuisd. Ik heb mij altijd zeer hard geïnteresseerd in fytotherapie. Uiteindelijk is medicinale cannabis ook niet meer dan dat: fytotherapie. In Italië is medicinale cannabis sedert 2013 volkomen gelegaliseerd. De overheid heeft er inmiddels staatsplantages aangelegd die ze controleert en uitbaat."

"Medicinale cannabis is geen wondermiddel. Gebruik het wanneer geen enkele andere reguliere therapie werkt. Soms zie je spectaculaire resultaten. Bij epilepsie bijvoorbeeld of bij fantoompijn. Het grote probleem nu is dat mensen zich gaan bevoorraden op de zwarte markt. Maar cannabis voor recreatief gebruik consumeren om klachten te doen verminderen is het slechtste wat je kun doen. De samenstelling van recreatieve cannabis wordt niet gecontroleerd en wanneer de verhoudingen zoek zijn (te hoge THC en in verhouding te lage CBD) loop je als gebruiker risico's."

Igna woont nu in Frankrijk, maar ze toert België rond om apothekers en artsen te informeren. "De vraag naar die infosessies groeit omdat steeds meer artsen en apothekers geconfronteerd worden met de vraag naar medicinale cannabis. Ten einde raad schrijven artsen ze soms ook voor, maar ze zijn niet vertrouwd met het gebruik ervan. Vele patiënten gebruiken al een mix van verschillende medicijnen en cannabis kan interacties geven.Het is dus noodzakelijk dat het met kennis van zaken wordt voorgeschreven. Een patiënt met een Belgisch voorschrift, kan zijn medicinale cannabis zonder probleem in Nederland bij de Transvaal apotheek bestellen die ze, ten behoeve van de Belgische patiënten, laat overbrengen naar een grens-apotheek. De Belgische patiënt betaalt op die manier 50euro voor een doosje waar hij een maand mee verder kan. Als hij in België op eigen kosten medicinale cannabis zoals Sativex®op voorschrift koopt, kost hem dat bijna 500euro per maand. Of er veel Belgen zijn die dit doen? Medcan, een vereniging die de belangen verdedigt van patiënten die medicinale cannabis gebruiken, heeft al 800 patiënten geassisteerd. Dat zegt genoeg."

Delen

Medcan, een vereniging die de belangen verdedigt van patiënten die medicinale cannabis gebruiken, heeft al 800 patiënten geassisteerd. Dat zegt genoeg.

In en uit de Farmacopee

"Medicinale cannabis kun je alleen maar goed kaderen als je het gebruik ervan rationeel benadert", zegt Igna. "Wat is het, wat kan het en bij welke indicaties heeft het zijn nut al bewezen? In Canada verkopen de telers het rechtstreeks aan de patiënt, waardoor de farmaceutische begeleiding wegvalt. In de VS hangt het af van de staat waarin je woont of het legaal is. In Italië is het gelegaliseerd. In Nederland werd het gelegaliseerd nadat minister Borst zelf ontdekte dat haar man die kanker had, verlichting voor zijn klachten vond in het gebruik van cannabis."

Vroeger stond cannabis zelfs in de Farmacopee, maar toen de Verenigde Naties het bij de zwaar verdovende middelen zette, verdween het eruit. In 2017 verscheen het opnieuw in de Duitse Farmacopee. In Europa is het middel overal gelegaliseerd als laatste redmiddel, als niets anders meer helpt. Een van de landen die het meest actief is op het gebied van medicinale cannabis is Israël. Meer nog. Het Israëlisch farmabedrijf TEVA heeft zelfs de Syqe mee helpen ontwikkelen, een inhalator voor cannabiscartouches (zie foto). De Israëli hebben hun eigen kwekers... België en Frankrijk blijven terughoudend. Alhoewel...

Het kabinet van minister De Block legt op dit moment de laatste hand aan een koninklijk besluit dat een wetgevend kader moet creëren voor de legale teelt van medicinale cannabis in ons land. De teelt moet wel gebeuren onder strikte controle van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG). Met dat KB zal de minister in eerste instantie tegemoetkomen aan het Limburgse bedrijf Rendocan, dat nieuwe soorten cannabis voor geneeskundig gebruik wil ontwikkelen én produceren. Joris Vanvinckenroye en Steven Peters, de stichters van het bedrijf, werken samen met de Universiteit Hasselt. De start-up heeft nu al een unieke genetische databank van cannabisplanten. Ze hebben immers aan verschillende universiteiten zaden van uiteenlopende cannabisplanten gekocht. In Hasselt is een onderzoekslaboratorium van 500 vierkante meter bijna klaar voor gebruik, en nog dit jaar hoopt Rendocan de ontwikkeling te kunnen beginnen van de grootste cannabisplantage ter wereld voor medicinaal gebruik. Het bedrijf heeft een site van 15 hectare ter beschikking gekregen in Kinrooi, aan de grens met Nederland.

Medicinale cannabis in de gezondheidssector

Pieter Geens en Igna Huyghe

Medcan Consulting

ISBN978 9074 023 14 6

Wat is medicinale cannabis?

Medicinale cannabis bestaat uit de gedroogde bloementoppen van de vrouwelijke plant van Cannabis sativa L (hennepplant). Cannabis bevat verschillende werkzame bestanddelen, zoals tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD). THC is het bekendste bestanddeel, maar ook de vele andere inhoudsstoffen - zoals CBD en de terpenen- geven een belangrijke bijdrage aan de werkzaamheid.

De samenstelling bepaalt de werking en de bijwerkingen van de cannabis. De cannabis die via de apotheek verstrekt wordt, voldoet aan de hoogste kwaliteitseisen en is alleen bedoeld voor gebruik als medicijn. Daarom spreken we over medicinale cannabis.

Variëteiten

Er bestaan verschillende variëteiten. Deze variëteiten verschillen van elkaar in samenstelling en sterkte, en daarmee ook in werking. In de Nederlandse apotheek zijn vijf variëteiten verkrijgbaar: Bedrocan, Bedrobinol, Bediol, Bedrolite en Bedica. Elk van de vijf beschikbare variëteiten heeft zijn eigen vastgelegde sterkte en samenstelling. Voorschrijvers die vertrouwd zijn met medicinale cannabis weten welke variëteit voor welke symptomen en in welke dosering het meest doeltreffend is.