De diensthoofden pneumologie van de universitaire ziekenhuizen Gent, Leuven en Luik lanceerden die oproep vandaag op het kabinet van uittredend minister van Volksgezondheid Maggie De Block, die het initiatief steunt.

"Dit is een win-win situatie", zei ze bij de voorstelling. "De patiënten varen er wel bij, want ze zullen hun ziekte beter onder controle kunnen houden. En de droogpoederpuffers zijn milieuvriendelijker doordat ze geen schadelijke broeikasgassen uitstoten. Vergeet overigens niet dat longpatiënten vaak het eerste slachtoffer zijn van luchtvervuiling."

9.400 wagens minder

Dokter Cornelis Boersma van Health-Ecore (universiteit van Groningen) berekende dat de helft van de klassieke aerosols - die het broeikasgas HFK bevatten - vervangen door zogenaamde DPI (droogpoederinhalatoren) hetzelfde milieueffect heeft als het schrappen van jaarlijks 9.400 benzinewagens of 1.500 heen- en terugvluchten tussen Brussel en Londen.

Professor Guy Joos (UZ Gent) benadrukte dat uit gewoonte nog te vaak naar de klassieke puffers wordt gegrepen: 47% van de patiënten gebruikt die voor hun onderhoudsbehandeling. In Zweden is dat maar 10%. "Dat komt deels uit gewoonte. Terwijl DPI's nochtans betere behandelresultaten opleveren: ze zijn gemakkelijker in gebruik, waardoor patiënten minder fouten maken - nu wordt tot 50% van de aerosols foutief gebruikt - en daardoor trouwer zijn aan hun therapie." Onvoldoende kennis van alternatieven is eveneens een reden om het bij de 'oude' puffers te houden.

Taak voor arts én apotheker

Uiteraard dient een overschakeling te gebeuren in nauw overleg met de behandelende arts en met de apotheker, pikt prof. Geert Verleden (UZ Leuven) daar op in. "Niet alle longpatiënten kunnen zomaar switchen. Je moet rekening houden met de voorkeur van de patiënt en met de mogelijkheid om de inhalator adequaat te gebruiken. Een DPI is gemakkelijker in gebruik dan een klassieke aerosol, waar nogal wat coördinatie komt bij kijken, maar vergt wel voldoende inspiratiekracht. Kleine kinderen en ouderen komen daardoor niet zozeer in aanmerking."

Samen met hun collega prof. Renaud Louis (CHU Luik) pleiten de twee voor een heus actieplan voor astma- en COPD-patiënten. Samen met de longartsen, huisartsen en huisapothekers willen ze een plan opmaken voor een goed gebruik van inhalatoren en een realistisch CO2-uitstootreductieplan. Het Finse astmaplan (zie 'de Apotheker' van 6 mei 2019) kan daarbij als voorbeeld dienen.

Duurzame ontwikkeling

Minister De Block is daar alvast voor te vinden. "Het is bovendien een plan dat niets hoeft te kosten, aangezien deze medicatie al terugbetaald wordt." Om de betrokken partijen te sensibiliseren en te overtuigen, willen de longartsen de komende maanden via de Lok's de huisartsen en apothekers bereiken. "De betere behandelresultaten voor onze patiënten zijn uiteraard onze grootste drijfveer. Dat we daarnaast vanuit de zorg kunnen bijdragen aan duurzame ontwikkelingsdoelstellingen, is mooi meegenomen", besluit prof. Joos.