...

Dat vermoeidheid op ons humeur werkt, weten we. De samenstelling van datgene wat op ons bord ligt, zal in eerste instantie tegemoetkomen aan de nood aan energie van ons organisme. De eerste bron van energie zijn de koolhydraten. En liefst nog complexe koolhydraten omdat zij in een voldoende hoog glykemiegehalte zullen voorzien en dus een stabiel energieniveau zullen bewerkstelligen. Dat is anders bij eenvoudige suikers. Deze laatsten verdwijnen snel uit het bloed en kunnen hypoglykemie veroorzaken, wat wij ook wel het 'klopje van de hamer' noemen. De ogen worden zwaar, de concentratie vermindert en we zijn sneller geïrriteerd. Onze hersenen Onze psychische weerstand wordt bepaald door substanties die ter hoogte van de neuronale synapsen, door de neurotransmitters, worden vrijgegeven. De belangrijkste voor ons humeur zijn dopamine, serotonine en noradrenaline. Dopamine is verantwoordelijk voor motivatie, sociaal gedrag en onze openheid naar anderen toe, verlangen en plezier. Dopamine zet aan tot actie en een tekort aan dopamine vertaalt zich door een vertraging van de cognitieve functies en een gebrek aan energie. Dopamine is zeer gevoelig aan oxidatie en zal heel snel ontbinden door stress en een gebrek aan slaap. Alcohol en tabak verhogen het niveau van dopamine in een eerste stadium, maar een regelmatig gebruik ervan zal leiden tot gewenning. Noradrenaline heeft een gelijkaardige werking: het zorgt voor de energie die ons tot actie aanzet en het stimuleert de aandacht. Wie te weinig noradrenaline heeft, wordt moe, ongemotiveerd en heeft geen zin in initiatief. Serotonine daarentegen is een soort humeur- en slaapregelaar. Een tekort eraan verhoogt de agitatie, irritatie, impulsiviteit, angst en zorgt voor slapeloosheid. De rol van de voeding Opdat alles vlot zou verlopen, moeten we dus kiezen voor voeding die ons alles levert wat nuttig is voor de synthese van die neurotransmitters. De voorlopers van deze moleculen zijn de aminozuren. Wat dopamine en noradrenaline betreft, spreken we over fenylanaline en tyrosine. Voor serotonine is dat tryptofaan. Maar we moeten er ook zeker van zijn dat onze voeding voldoende stoffen aanbrengt om de cofactoren te leveren die nodig zijn in de verschillende stadia van de synthese van de neurotransmitters. We denken daarbij aan vitaminen en mineralen zoals de vitaminen B2, B3, B6, B12 en C, magnesium, koper, ijzer, mangaan en zink. Als een van deze stoffen ontbreekt, wordt de synthese immers verstoord. Aan de andere kant moeten we ervoor zorgen dat de neuronen en de postsynaptische receptoren in goede staat zijn zodat de neurotransmissie optimaal kan gebeuren. De cellulaire membranen moeten soepel zijn. Om dat te bekomen hebben we vetzuren nodig, vooral omega 3-vetzuren met een lange keten (EPA, DHA). Interessant om te weten is bijvoorbeeld dat mensen die een verhoogd gehalte aan omega 3-vetzuren hebben, minder aan depressie lijden. Als voeding schaadt Als we naar voeding kijken die een effect heeft op ons humeur, dan volstaat het niet om aan bovenstaande voorwaarden te voldoen of er rekening mee te houden. We moeten immers andere fenomenen in het oog houden: ontstekingsreacties. Jawel, bij mensen die een of andere ontsteking hebben, wordt vaak een gedragsverandering vastgesteld. Het kan gaan om een virale, een bacteriële of een chronische ontsteking. De patiënt plooit zich op zichzelf terug, voelt zich triest en ongeïnteresseerd - kortom - een gedrag dat lijkt op dat van een depressieve persoon. Tijdens een ontstekingstoestand zal een bepaald type van witte bloedcellen, de macrofagen, cytokines produceren die de hersenen ervan zullen verwittigen dat er een aanval op het lichaam gebeurt. Op die manier kunnen de hersenen het immuniteitssysteem in gang steken. Dat zal een negatieve invloed hebben op de snelheid van tryptofaan en dus op de productie van serotonine. Alles valt weer op zijn plooi als het organisme reageert en de ontsteking verdwijnt. Maar de ontsteking kan ook te wijten zijn aan onaangepaste voeding en wordt daardoor chronisch. Vandaar dat ze depressief gedrag veroorzaakt en tekortkomingen in het immuunsysteem. Dit is het geval wanneer voedselintoleranties niet ontdekt noch gecorrigeerd worden. Zo zien we dat iemand die lijdt aan lactose-intolerantie en die toch verder melkproducten gaat gebruiken een chronische ontstekingstoestand gaat ontwikkelen die kan gepaard gaan met humeurstoornissen en een verminderde weerstand tegen infecties. We zien echter ook dat een voeding die te rijk is aan vlees (dus te veel omega 6-vetzuren en te weinig omega 3-vetzuren) die ook nog gepaard gaat met een te hoog alcoholgebruik de basis vormt van een chronische ontsteking, zeker als daarenboven een voeding ontbreekt die rijk is aan antioxidanten. Voeding die goed doet Het eerste wat een mens nodig heeft, is een bron van energie als hij wakker wordt. Een ontbijt is ideaal samengesteld uit volle granen die complexe suikers en vezels aanbrengen, vitaminen en oligo-elementen. Als deze granen bovendien vergezeld worden van proteïnen onder de vorm van eieren, melkproducten of ham hebben we een ideaal ontbijt... zeker als ze met omega 3 verrijkt zijn. Algemeen gezien moet de belangrijkste toevoer van eiwitten 's morgens en 's middags gebeuren. 's Avonds geven we de voorkeur aan complexe suikers omdat we zo de synthese van serotonine en de productie van melatonine, het slaaphormoon, bevorderen. Om de synthese van serotonine te begunstigen, consumeren we best voedingsstoffen die rijk zijn aan tryptofaan zoals vlees, eieren, wei en - waarom niet als er echt tekorten zijn - voedingssupplementen die rijk zijn aan vitamine B, magnesium en zink. Wat omega 3 betreft, kunnen we het beste twee tot drie keer per week vette vis eten en in de keuken goede oliën gebruiken zoals koolzaad- of notenolie. Die verzekeren voldoende aanvoer van omega 3. Tot slot mogen we zeker niet vergeten om altijd het advies mee te geven voldoende fruit en groenten te eten omdat zij anti-oxidanten bevatten. Maar ook kruiden en aroma's zoals kurkuma, piment, zwarte peper en saffraan zijn gezond want zij bevatten polyfenolen en carotenoïden. Als we het plaatje helemaal ideaal willen maken, dan zorgen we ook dat we voldoende voedingsstoffen met magnesium op ons bord krijgen. Vaak ontbreekt ons organisme deze. We vinden magnesium in peulvruchten, volle granen, gedroogd fruit, zeevruchten, chocolade en bepaalde soorten minerale water. u