...

Voor we aanmeren in de kleine haven van Frioul passeert de overzetboot Château d'If. Dat eilandje is vermaard geworden door het verhaal van Alexandre Dumas over de graaf van Montecristo. "Aziatische bezoekers die naar Frankrijk komen, willen vooral twee dingen bezoeken: Parijs en Château d'Ifé, dixit mijn gids. éHet kasteel duikt echter ook op in 1515-16, als een Indische maharadja een neushoorn schenkt aan de Portugese koning Manuel I. Die besluit het exotische dier, dat in Europa bekendheid heeft gekregen dankzij de gravures van Albrecht Dürer, uiteindelijk cadeau te doen aan de paus. Onderweg tussen Lissabon en Rome heeft de rhinoceros in dit kasteel vertoefd, waar de Franse koning François I en veel inwoners van Marseille hem zijn komen bekijken."We kijken uit over If vanop de site van Hôpital Caroline, een voormalig ziekenhuis waar zeelui ter lange omvaart verplicht een tijdlang moesten vertoeven alvorens ze effectief voet aan wal mochten zetten in Marseille. "Naast zijn militaire karakter heeft Frioul vooral dienst gedaan als quarantaine-eiland voor de havenstad. Men was er immers als de dood voor dat epidemieën de levensbelangrijke havenactiviteiten zouden fnuiken, vandaar dat passagiers en bemanningsleden die naar Marseille wilden langs Frioul moesten passeren."Dat klinkt als een plaatselijke versie van Ellis Island? "Klopt helemaal", stelt Christian Devuyst. "Het Caroline-hospitaal stamt uit de jaren 1820, maar vanaf de 16de eeuw zie je dat soort quarantainemaatregelen al opduiken. In de inham achter Pointe Pomègues gingen schepen voor anker en werden zeelui medisch gekeurd alvorens ze mochten doorvaren naar Marseille. In 1720, zo gaat het verhaal, is men laks geweest. De pestepidemie heeft toen twee derde van de bevolking gedecimeerd." Helaas is door de bombardementen tijdens de tweede wereldoorlog, toen de nazi's Marseille bezetten, maar weinig van dat sanitaire lazaretverleden bewaard gebleven. Op het Hôpital na is enkel nog het Pavillon Hoche een stille getuige uit die periode."De bouw van dat hospitaal is bespoedigd omdat in het begin van de 19de eeuw de gele koorts in een aantal Middellandse Zeehavens woedde. Het complex is zo geconcipieerd dat zieken en herstellende patiënten gescheiden waren, en door de aparte paviljoenen kon de wind ook een rol spelen als ventilator. Vandaar dat men spreekt over 'l'hôpital du vent'. En kijk naar de planten: omdat de zeelui hun (besmette) kleren luchtten op het gras zijn hier bloemen en planten uit de tropen beginnen groeien."Als oud-apotheker heeft de man uit Lessinnes altijd interesse gehad in natuur(lijke) producten. Zowel op Ratonneau als Pomègues, de twee deeleilanden die in de 19de eeuw door een dijk zijn verbonden, maakt hij ons voortdurend attent op de rijke flora. Op Frioul vind je meer dan 350 plantenen bloemensoorten. Het alkaline-rijke sedum ligt bijvoorbeeld aan de basis van de bekende zeep uit Marseille. "Ikzelf wil ook zeep laten maken met planten van Frioul", klinkt het. En de rosemarijn, zeevenkel ('ideaal tegen scheurbuik') en wilde prei worden door de locals gretig gebruikt als ingrediënten voor salades. Over eten gesproken, onze gids heeft een lokale top-tip in petto: "Proef zeker de bio-zeewolf uit de baai van Pomègues." Dat laten we ons geen twee keer zeggen...Op stap gaan met deze charmante causeur is niet enkel amusant, maar vooral ook leerrijk. Deze archipel heeft meer te bieden dan enkel turkoois zeewater aan het strand van Saint-Estève of de lieflijke kreken op Pomègues. Het enthousiasme en de liefde van Christian Devuyst voor 'zijn eiland' werken trouwens zo aanstekelijk dat we zijn leitmotiv durven beamen: Frioul vaut bien le détour.